Ekonominin beş parçası ve aralarındaki neden-sonuç bağları
Rakamların nereden geldiğini her zaman gösteririz
TÜİK
TCMB
KAP
SPK
BDDK
Borsa İstanbul
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Finansı öğrenmenin yeni bir yolu
Katman katman anlatım
Önce tek cümleyle basitçe, sonra nasıl çalıştığı, gerçek hayattaki karşılığı ve daha derini. Her kavram, sen ne kadar derine inmek istersen o kadar açılır.
Kendi rakamlarınla
Kredi, birikim, enflasyon: hesaplayıcılara kendi rakamını gir, sonucu grafikte ve sade bir cümleyle gör.
Günlük hayattan
Market sepeti, kredi kartı ekstresi, maaş zammı. Her konu, her gün karşına çıkan bir durumla başlar.
Cüzdanındaki rakam hiç değişmeden paran nasıl küçülür? Kaydır ve beş yılı birkaç saniyede yaşa.
Bugün
Cüzdanında 1.000 TL var.
Bir market sepeti 100 TL; yani 10 sepet alabiliyorsun. Şimdi fiyatların her yıl %40 arttığını varsayalım ve paraya dokunmadan zamanı ileri saralım.
1 yıl sonra
Rakam aynı, sepet 140 TL.
Cüzdanında hâlâ 1.000 TL var; ama artık 7 sepet bile alamıyorsun. Hiçbir şey kaybetmemiş gibi görünürken alım gücün yaklaşık %29 azaldı.
3 yıl sonra
Sepet 274 TL.
Aynı 1.000 TL artık 3,6 sepet ediyor. Enflasyon bileşik işler: her yılın zammı, bir önceki yılın zamlı fiyatının üstüne gelir.
5 yıl sonra
10 sepetten 2 sepete.
Sepet 538 TL oldu; 1.000 TL ancak 1,9 sepet alıyor. Kenarda bekleyen para, hiç harcanmadan alım gücünün beşte dördünü kaybetti.
Peki faizle?
%45 faizle beş yılda 11,9 sepet.
Aynı parayı her yıl %45 getiren bir hesapta tutsaydın 6.410 TL'ye ulaşırdı. Sepet yine 538 TL, ama artık 11,9 sepet alabilirsin. Önemli olan rakamın büyümesi değil, enflasyonu geçip geçmediğidir: buna reel getiri denir.
