Her sektör
farklı bir dil konuşur.
Bir bankayı bir market zinciriyle aynı gözle okuyamazsın. Hangi sektörde hangi göstergenin öne çıktığını ve nelere dikkat etmen gerektiğini burada bul.
Hangi gösterge
nerede önemli?
Altı sektör, altı gösterge. Bir göstergeye dokun; sektörler onun önemine göre yeniden sıralansın. Bir sektörün adına dokun, ayrıntısına in.
Bankacılık
Bankalar için borç, işin kendisidir: mevduat toplar, kredi verir. Bu yüzden sanayi şirketlerinde kullanılan cari oran, FAVÖK ya da net borç gibi göstergeler burada anlamsızdır.
Öne çıkan göstergeler
- PD/DD ve özkaynak kârlılığı (ROE) — birlikte okunur
- Net faiz marjı: kredi faizi ile mevduat faizi arasındaki fark
- Sermaye yeterlilik oranı: olası kayıplara karşı tampon
Dikkat edilecekler
- Takipteki krediler oranı: geri dönmekte zorlanan krediler
- Faiz değişimlerinin marja etkisi
- Kârın ne kadarının tek seferlik kalemlerden geldiği
Holdingler
Holdingler birçok şirketi bir arada taşır. Konsolide tablolar bu şirketlerin hepsini topladığı için tek başına her şeyi anlatmaz.
Öne çıkan göstergeler
- Net aktif değer (NAD): iştiraklerin değerleri toplamı eksi holding borcu
- NAD iskontosu: holding hissesinin NAD'a göre ne kadar düşük işlem gördüğü
- PD/DD
Dikkat edilecekler
- Toplam değerin ne kadarının tek bir iştirakten geldiği
- İskontonun kendi tarihsel ortalamasına göre nerede olduğu
- Holdingin kendi (solo) borç seviyesi
Gayrimenkul (GYO)
Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının değeri büyük ölçüde sahip oldukları mülklerden gelir. Kârdan çok, varlıkların değeri önemlidir.
Öne çıkan göstergeler
- PD/DD ve net aktif değer
- Portföyün ekspertiz (değerleme) raporundaki değeri
- Kira gelirinin sürekliliği ve doluluk oranları
Dikkat edilecekler
- Değerleme artışlarından gelen "kâğıt üzerindeki" kâr
- Borçluluk ve faiz ortamına hassasiyet
- Proje teslim takvimleri
Perakende
Perakendede marjlar düşük, hacim yüksektir. Başarı, çok sayıda ürünü hızlı satmaktan ve tedarik zincirini verimli yönetmekten gelir.
Öne çıkan göstergeler
- Satış büyümesi ve mağaza başına satış
- Brüt ve FAVÖK marjı
- Stok devir hızı
Dikkat edilecekler
- Negatif işletme sermayesi ve 1'in altındaki cari oran bu sektörde normaldir
- Yeni mağaza açılış hızı ve maliyeti
- Enflasyonun satış rakamlarını şişirme etkisi
Sanayi ve üretim
Fabrikası, makinesi, hammaddesi olan şirketler. Kârlılıkları çoğu zaman ekonomik döngülere, emtia fiyatlarına ve kura bağlıdır.
Öne çıkan göstergeler
- FD/FAVÖK ve F/K
- Net borç / FAVÖK
- Brüt kâr marjının yıllar içindeki seyri
Dikkat edilecekler
- Hammadde fiyatları ve bunları satış fiyatına yansıtabilme gücü
- İhracat payı ve döviz cinsinden borç
- Döngüsellik: iyi yıllardaki kâr kalıcı olmayabilir
Havacılık ve ulaştırma
Çok büyük varlıklar (uçaklar, havalimanları) ve yüksek sabit maliyetler. Doluluk oranındaki küçük bir değişim, kârı büyük ölçüde etkileyebilir.
Öne çıkan göstergeler
- FD/FAVÖK
- Yolcu doluluk oranı ve yolcu sayısı
- Birim gelir ve birim maliyet
Dikkat edilecekler
- Kiralanan uçakların yükümlülükleri net borca dahil edilmeli
- Yakıt fiyatları ve döviz kuru
- Mevsimsellik: yaz ve kış çeyrekleri farklıdır
Aynı oran farklı sektörlerde farklı şey anlatır. Bir şirketi yorumlamadan önce sektörünün nasıl para kazandığını anla, sonra onu yalnızca kendi sektörüyle karşılaştır.
Kaynaklar
- Kamuyu Aydınlatma PlatformuŞirket bildirimleri
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme KurumuBankacılık sektörü verileri
- Sermaye Piyasası KuruluGayrimenkul yatırım ortaklıkları düzenlemesi
Bu rehber eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerdeki şirketler ve rakamlar hayalidir.