Bir hisseyi
yedi adımda oku.

Yedi adım

1. 1

   Şirketi tanı

   Rakamlara bakmadan önce şirketin ne sattığını, kime sattığını ve parayı nasıl kazandığını anla. Rakamlar ancak bu hikâyeyle birlikte anlam kazanır.

   Nerede bulursun?KAP'ta şirketin faaliyet raporu ve şirketin yatırımcı ilişkileri sayfası.

   Örnek A.Ş.Buzdolabı ve çamaşır makinesi üretiyor. Satışlarının yaklaşık %40'ı ihracat. Hammaddesi büyük ölçüde çelik ve plastik.
2. 2

   Büyüyor mu?

   Satışların (hasılat) ve net kârın bir önceki yılın aynı dönemine göre ne kadar değiştiğine bak. Tek bir yıl yerine birkaç yılın eğilimi daha çok şey anlatır.

   Nerede bulursun?Gelir tablosu. KAP'taki raporlarda cari dönem ve önceki dönem yan yana verilir.

   Örnek A.Ş.Hasılat 8.000 → 10.000 (%25 artış). Net kâr 800 → 1.000 (%25 artış). Aynı dönemde enflasyon %25'in üzerindeyse, reel olarak büyüme yok demektir.
3. 3

   Kârlı mı?

   Satışların ne kadarının kâra dönüştüğüne ve ortakların sermayesinin ne kadar verimli kullanıldığına bak.

   Neye bakarsın?Brüt kâr marjı, net kâr marjı ve özkaynak kârlılığı (ROE).

   Örnek A.Ş.Brüt marj %30 (3.000 ÷ 10.000). Net marj %10 (1.000 ÷ 10.000). ROE %20 (1.000 ÷ 5.000).
4. 4

   Borcu taşınabilir mi?

   Borç kendi başına kötü değildir; önemli olan şirketin onu rahatça taşıyıp taşıyamadığıdır.

   Neye bakarsın?Net borç / FAVÖK ve cari oran. Rakamlar bilançoda ve gelir tablosunda.

   Örnek A.Ş.Finansal borç 3.000, nakit 1.000 → net borç 2.000. FAVÖK 2.000 → Net borç / FAVÖK = 1,0. Cari oran 1,6 (4.000 ÷ 2.500).
5. 5

   Kâr nakde dönüşüyor mu?

   Kâğıt üzerindeki kârın gerçekten kasaya girip girmediğini kontrol et.

   Nerede bulursun?Nakit akış tablosu: işletme faaliyetlerinden nakit akışı ve yatırım harcamaları.

   Örnek A.Ş.İşletme nakit akışı 1.300, net kârdan (1.000) yüksek — iyi bir işaret. Yatırım harcaması 500 → serbest nakit akışı 800.
6. 6

   Piyasa ne kadar değer biçiyor?

   Şimdi şirketin piyasa değerini, ürettiği kâr ve sahip olduğu özkaynakla karşılaştır.

   Nerede bulursun?Piyasa değeri borsa uygulamanda. Kâr ve özkaynak mali tablolarda.

   Örnek A.Ş.Piyasa değeri 8.000. F/K = 8,0 (8.000 ÷ 1.000). PD/DD = 1,6 (8.000 ÷ 5.000). FD/FAVÖK = 5,0 ((8.000 + 2.000) ÷ 2.000).
7. 7

   Karşılaştır ve riskleri düşün

   Hiçbir oran tek başına bir şey söylemez. Aynı sektördeki şirketlerle ve şirketin kendi geçmişiyle kıyasla. Sonra "ne ters gidebilir?" diye sor.

   Neye bakarsın?Sektördeki benzer şirketlerin aynı oranları, şirketin son 3–5 yılı ve faaliyet raporundaki risk bölümü.

   Örnek A.Ş.Benzer şirketlerin F/K'sı 6 ile 12 arasındaysa, 8,0 bu aralığın ortasındadır. Bu "ucuz" ya da "pahalı" demek değildir; yalnızca nerede durduğunu gösterir. Riskler: çelik fiyatları, ihracat pazarlarındaki talep, kur.