Bileşik getiri
Kazancın da kazanç üretmesi: faizin faizi.
Nasıl çalışır?
Her dönem kazandığın getiriyi ana paraya ekleyip yeniden yatırırsan, bir sonraki dönem daha büyük bir tutar üzerinden kazanırsın. Zaman uzadıkça bu etki şaşırtıcı ölçüde büyür.
Beni neden ilgilendiriyor?
- Uzun vadeli birikimde en büyük farkı ne kadar erken başladığın yaratır.
- Borçta da çalışır: ödenmeyen faize de faiz işler.
- Küçük getiri farkları, yıllar içinde büyük tutarlara dönüşür.
Gerçek hayattan
10.000 TL, yıllık %40 bileşik getiriyle 3 yılda 27.440 TL olur. Basit faizle (kazancı yeniden yatırmadan) 22.000 TL olurdu. Aradaki 5.440 TL, faizin faizidir.
Kendin dene
10.000 TL, yıllık %15 getiriyle 20 yılda basit faizde 40.000 TL, bileşik getiriyle 163.665 TL olur.
Tablo olarak gör
| Yıl | Bileşik | Basit |
|---|---|---|
| 0 | 10.000 TL | 10.000 TL |
| 1 | 11.500 TL | 11.500 TL |
| 2 | 13.225 TL | 13.000 TL |
| 3 | 15.209 TL | 14.500 TL |
| 4 | 17.490 TL | 16.000 TL |
| 5 | 20.114 TL | 17.500 TL |
| 6 | 23.131 TL | 19.000 TL |
| 7 | 26.600 TL | 20.500 TL |
| 8 | 30.590 TL | 22.000 TL |
| 9 | 35.179 TL | 23.500 TL |
| 10 | 40.456 TL | 25.000 TL |
| 11 | 46.524 TL | 26.500 TL |
| 12 | 53.503 TL | 28.000 TL |
| 13 | 61.528 TL | 29.500 TL |
| 14 | 70.757 TL | 31.000 TL |
| 15 | 81.371 TL | 32.500 TL |
| 16 | 93.576 TL | 34.000 TL |
| 17 | 107.613 TL | 35.500 TL |
| 18 | 123.755 TL | 37.000 TL |
| 19 | 142.318 TL | 38.500 TL |
| 20 | 163.665 TL | 40.000 TL |
Rakamlar örnektir; vergi ve masraflar dahil değildir.
Bileşik etki borçta da çalışır: kredi kartı borcunu uzatmak, faizin faizini ödemek demektir. Birikimde ise erken başlamak, çok para yatırmaktan çoğu zaman daha etkilidir.
Daha derin
Bileşik büyüme: gelecek değer = bugünkü tutar × (1 + oran)^dönem. Basit faizde getiri her dönem yalnızca ana paraya işler; bileşikte önceki dönemlerin getirisine de işler.
72 kuralı pratik bir kısayoldur: 72'yi yıllık yüzde getiriye bölmek, paranın yaklaşık kaç yılda ikiye katlanacağını verir. %8 getiriyle yaklaşık 9 yıl.
Enflasyon da bileşik işler. Bu yüzden uzun vadeli bir hesabı her zaman reel getiriyle yapmak gerekir.
İlgili kavramlar
Bu içerik eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.